پرینت

افسردگی ، اضطراب واسترس

Posted in بیماری های قابل درمان


استرس چيست؟

هر چيز که باعث تغيير در روال عادي زندگي روزمره شما گردد، استرس‌زاست.

هر چيز که باعث تغيير در سلامت بدن شما گردد، استرس‌زاست.

تغييرات تخيلي نيز همانند تغييرات واقعي استرس‌زا هستند.

استرس هيجاني

هنگامي که مشاجره، مخالفت و برخورد باعث تغييرات در زندگي شخص شما مي‌شود، اين استرس است.

بيماري

سرماخوردگي، شکستگي دست، عفونت پوست، کمر درد، همگي اينها تغييراتي در شرايط بدني شما هستند.

کار کشيدن زياد از خود

يک منشاء عمده استرس، کار کشيدن زياد از خود است. اگر شما 16 ساعت در شبانه‌روز کار مي‌کنيد (يا به ميهماني مي‌رويد)، در واقع ساعت استراحت خود را کوتاه‌تر کرده‌ايد و دير يا زود، انرژي شما تحليل رفته و باعث مي‌شود که بدن شما نتواند وظيفه ترميمي خود را به خوبي انجام دهد. به عبارت ديگر، براي بدن شما زمان يا انرژي کافي جهت ترميم و اصلاح سلولهاي شکسته، وجود نخواهد داشت. کار کردن زياد، باعث ايجاد تغييرات در محيط داخلي بدن شما مي‌گردد و در صورتي که به آن ادامه دهيد، آسيبها و خسارتهاي دائمي به بار خواهد آورد. تلاش بدن براي سالم ماندن در مقابل انرژي زيادي که شما مصرف مي‌کنيد، يک استرس عمده و مهم است.

عوامل محيطي

آب و هواي خيلي سرد يا خيلي گرم مي‌تواند استرس‌زا باشد. زندگي در ارتفاع زياد از سطح دريا مي‌تواند استرس‌زا باشد. هواي آلوده مي‌تواند استرس‌زا باشد. همه اين عوامل، تهديدي براي ايجاد تغيير در محيط داخلي بدن شما هستند.

استعمال دخانيات

توتون يک سمّ قوي است. سيگار کشيدن، سلولهايي را که ناي، نايژه و ريه‌هاي شما را تصفيه و تميز مي‌کنند از بين مي‌برد. منواکسيدکربن ناشي از کشيدن سيگار باعث مسموميت مزمن اين مادّه مي گردد. تنباکو به رگهاي بدن لطمه مي‌زند و باعث مي‌شود که خون کافي به مغز، قلب و اندامهاي حياتي بدن نرسد. کشيدن سيگار، خطر ابتلاء به سرطان را 50 برابر مي‌کند.

مسموم کردن بدن با منواکسيدکربن، و بيماريهاي جسمي نظير آمفيزم (اتّساع مجاري ريه در اثر تراکم هوا)، برونشيت مزمن، سرطان و خراب شدن رگها، همه و همه منبع قدرتمندي براي افزايش استرس به زندگي فرد هستند.

عوامل هورموني

بلوغ. تغييرات گسترده هورموني در دوران بلوغ از عوامل مهم استرس هستند. بدن فرد، تغيير شکل پيدا مي‌کند، اندامهاي جنسي شروع به فعاليت مي‌کنند و هورمونهاي جديد به مقدار زياد آزاد مي‌شود. بلوغ، همان گونه که همه مي‌دانيم، بسيار استرس‌زاست.

تنش پيش از قاعدگي. پس از آن که خانمها به دوران بلوغ مي‌رسند، بدن آنها طوري طراحي شده است که با وجود هورمونهاي زنانه به بهترين نحو عمل مي‌کند. امّا براي خانمهايي که دوران بلوغ را پشت سر گذاشته‌اند، کمبود اين هورمونها باعث استرس عمده‌اي مي شود. ماهي يکبار، درست قبل از قاعدگي، سطح هورمون زنان به شدّت کاهش مي‌يابد. در بسياري از خانمها، اين کاهش سريع سطح هورموني، استرس‌زاست.

پس از بارداري. سطح هورموني پس از بارداري به شدّت تغيير مي‌يابد. پس از زايمان طبيعي يا سقط جنين، به دليل از دست دادن هورمونهاي بارداري، بسيار از خانمها دچار استرس بيش از حد مي‌شوند.

يائسگي. نوبت ديگري در زندگي زنان وجود دارد که سطح هورموني کاهش مي‌يابد. اين دوران يائسگي است. کاهش هورمونها در دوران يائسگي، آهسته و ثابت است. با وجود اين، باعث استرس در بسياري از خانمها مي‌گردد.

مسئوليت اعمال کس ديگري را پذيرفتن

هنگامي که مسئوليت اعمال کس ديگري را قبول مي‌کنيد، تغييراتي در زندگي شما روي مي‌دهد که روي آنها يا کنترل کمي داريد و يا اصلاً کنترلي نداريد. پذيرفتن مسئوليت اعمال يک فرد ديگر از عوامل مهم ايجاد استرس است.

استرس آلرژيک

واکنشهاي آلرژيک يکي از سازوکارهاي طبيعي دفاع بدن هستند. هنگامي که بدن شما دچار مسموميت مي‌شود، تلاش خواهد کرد که از شرّ آن خلاص شود، به آن حمله کند، يا به نوعي آن را خنثي سازد. اگر چيزي باشد که در بيني شما جاي گرفته باشد، ممکن است واکنش بدن شما به صورت عطسه يا آب‌ريزش بيني جلوه‌گر شود. اگر روي پوست شما جاي گرفته باشد، ممکن است تاول بزنيد. اگر آن را استشمام کرده باشيد ممکن است در هنگام تنفس دچار خس‌خس شويد. و اگر آن را خورده باشيد احتمال دارد تمام بدن شما کهير بزند. حساسيت، قطعا استرس زاست زيرا مستلزم تغييرات عمده در مصرف انرژي در بخشي از سيستم دفاعي بدن شما مي گردد تا با آن چيزي که بدن به عنوان يک حمله خطرناک توسط سم خارجي در نظر گرفته، مقابله شود.



مقياس استرس

مقياس استرس براي بزرگسالان

در جدول زير، تغييراتي که در زندگي شما پيش مي‌آيد و ميزان استرسي که هر کدام به زندگي شما مي‌افزايد آورده شده است. به رويدادهايي که ظرف 12 ماه گذشته برايتان پيش آمده توجه کنيد. سپس، نمره آنها را جمع کنيد تا نمره خود را به دست آوريد.


مرگ همسر

100

طلاق

60

يائسگي

60

جدا شدن از دوست صميمي

60

زنداني شدن

60

مرگ يکي از افراد نزديک خانواده بجز همسر

60

بيماري يا زخمي شدن شديد

45

ازدواج

45

اخراج شدن از محل کار

45

آشتي کردن با همسر يا دوست صميمي

40

بازنشستگي

40

تغيير در وضعيت سلامتي افراد درجه يک فاميل

40

بيشتر از 40 ساعت کار در هفته

35

باردار شدن يا باردار کردن

35

مشکلات جنسي

35

به دست آوردن يک عضو جديد در خانواده

35

تغيير در سمت کاري يا تغيير شغل

35

تغيير وضعيت مالي

35

مرگ يکي از دوستان نزديک (بجز افراد خانواده)

30

جرّ و بحث با همسر يا شريک زندگي

30

وام گرفتن براي يک منظور مهم

25

خواب کمتر از 8 ساعت در شب

25

تغيير مسئوليتها در کار

25

مشکل با فرزندان يا فرزندخواندگان

25

دستاورد مهم شخصي

25

شروع يا توقف کار همسر

20

شروع يا خاتمه تحصيل

20

تغيير در شرايط زندگي (ميهمان در خانه، تغيير هم اتاقي، تغيير دکورخانه)

20

تغيير در عادتهاي شخصي (رژيم غذايي، ورزش، کشيدن سيگار و غيره)

20

حساسيت مزمن

20

مشکل با رئيس

20

تغيير ساعت کاري

15

نقل مکان به منزل جديد

15

دوران پيش از قاعدگي

15

تغيير محل تحصيل

15

تغيير در فعاليتهاي مذهبي

15

تغيير در فعاليتهاي اجتماعي (کمتر يا بيشتر از سابق)

15

وام کم اهميت

10

تغيير در بسامد گردهمائيهاي خانوادگي

10

تعطيلات

10

نقض جزئي قانون

5

مقياس استرس براي جوانان

استرس

مقدار

مرگ همسر، پدر يا مادر، نامزد

100

طلاق (براي خودتان يا پدر و مادرتان)

65

بلوغ

65

باردار شدن يا باردار کردن

65

جدا شدن از نامزد

60

زنداني شدن

60

مرگ يکي از افراد خانواده (بجز همسر، پدر و مادر)

60

شکسته شدن رابطه عاطفي

55

برقراري رابطه عاطفي

50

بيماري يا زخمي شدن شديد

45

ازدواج

45

ورود به دبيرستان يا دانشگاه

45

تغيير در استقلال شخصي يا مسئوليتها

45

هر نوع استفاده از مواد مخدّر يا الکل

45

اخراج از کار يا مدرسه

45

آشتي کردن با دوست يا افراد خانواده

40

مشکل در مدرسه

40

مشکل جدّي سلامتي براي اعضاي خانواده

40

کار در کنار تحصيل

35

بيش از 40 ساعت کار در هفته

35

تغيير رشته تحصيلي

35

تغيير در بسامد قرار ملاقات

35

مشکلات تنظيم روابط جنسي

35

به دست آوردن يک عضو جديد در خانواده

35

تغيير در مسئوليتهاي کاري

35

تغيير در وضعيت مالي

30

مرگ دوستان نزديک (بجز افراد خانواده)

30

تغيير در نوع کار

30

جرّ و بحث با هم اتاقي، پدر و مادر يا دوستان

30

خواب کمتر از 8 ساعت در شب

25

مشکل با افراد فاميل يا خانواده نامزد

25

دستاورد مهم شخصي (جايزه، نمره ... )

25

شروع يا توقف کار پدر و مادر يا نامزد

20

شروع يا خاتمه تحصيل

20

تغيير در شرايط زندگي (ميهمان در خانه، تغيير دکورخانه، تغيير هم اتاقي)

20

تغيير در عادتهاي شخصي (شروع يا توقف رژيم غذايي، سيگار کشيدن، ...)

20

حساسيت مزمن

20

مشکل با رئيس

20

تغيير در ساعت کاري

15

تغيير محل زندگي

15

تغيير محل تحصيل (بجز فارغ‌التحصيلي)

15

تغيير در فعاليتهاي ديني

15

بدهکار شدن (خود يا خانواده)

10

تغيير در بسامد گردهمائيهاي خانوادگي

10

تعطيلات

10

نقض جزئي قانون

5


اگر مجموع نمره‌هاي شما ظرف 12 ماه گذشته 250 يا بيشتر بود، بدين معني است که استرس بيش از حد به شما وارد شده است. البته اين ميزان براي افرادي است که از نظر حد تحمل استرس در سطح طبيعي و نرمالي به سر مي‌برند وگرنه اين ميزان براي کساني که حد تحمل پائيني دارند، در حدود 150 است.

استرس بيش از حد شما را مريض مي‌کند. تحمّل فشار بيش از حد استرس، مانند اين است که توستر برقي را براي مدت طولاني در حالت روشن نگاه داريد و يا يک نيروگاه اتمي از حداکثر توان مجازش بگذرد. دير يا زود، چيزي مي‌سوزد يا منفجر مي‌شود.

در زير، متداولترين پيوندهاي ضعيف در بدن افراد و عوارض استرس بيش از حد بر آنها آورده شده است.

مغز: خستگي، سردرد، افسردگي، حملات اضطراب، اختلال در خواب

معده: زخم، اسهال، کُليت

غدد درون‌ريز : اختلال در عملکرد غدّه تيروئيد

قلب: فشار خون بالا، حمله قلبي، نامنظمي ضربان قلب، سکته

پوست: خارش، کهير

سيستم ايمني: کاهش مقاومت در برابر عفونت

تاثيرات استرس بيش از حد بر روي معده، غدد درون‌ريز، قلب و پوست از مدتها قبل شناخته شده بود. امّا تاثيرات آن بر روي مغز به تازگي کشف شده است. در واقع، يکي از جالبترين دستاوردهاي پزشکي در اين دهه، کشف تاثيرات فيزيکي استرس بيش از حد بر روي مغز بوده است. اکنون مشخص شده است که خستگي، سردرد، افسردگي، اضطراب و اختلال در خواب به دليل سوء عملکرد شيميايي مغز در اثر استرس بيش از حد است.



قسمت سوم

پيام‌آوران شيميايي مغز


در فعاليت روزانه مغز، ميلياردها پيام ارسال و دريافت مي‌شود. پيامهاي اميدوارکننده و نويد بخش را «پيام‌آوران شادي» و پيامهاي نوميد کننده را «پيام‌آوران غم» مي رسانند. اغلب مراکز عصبي از هر دو نوع پيام‌آور، ورودي دريافت مي‌کنند. تا وقتي که حجم اين دو نوع ورودي متعادل باشد، همه چيز به طور عادي پيش مي‌رود.

وجود استرس در انسان، مشکلاتي را براي پيام‌آوران شادي در مغز به وجود مي‌آورد. هنگامي که زندگي به آرامي پيش مي‌رود، پيامهاي شاد متناسب با سطح تقاضا دريافت مي‌شود. اما هنگامي که استرس در مغز انسان جاي گرفته باشد، پيام‌آوران شادي کم کم از برنامه حملشان عقب مي‌افتند. و با ادامه استرس، پيامهاي شاد رفته رفته ديگر به مقصد نمي‌رسند. در نتيجه، مراکز مهم عصبي عمدتاً پيامهاي غمگين دريافت مي‌کنند و کلّ مغز تحت تاثير اين فرايند قرار مي‌گيرد. در اين حالت، شخص در شرايطي از نظر عدم تعادل مواد شيميايي مغز قرار مي‌گيرد که به آن استرس بيش از حد گفته مي‌شود.

استرس بيش از حد، احساس بسيار بدي را در انسان به وجود مي‌آورد. با غلبه پيامهاي غمگين بر پيامهاي شاد، شخص احساس «درماندگي» و «از پا افتادن» مي‌کند. عوارض آن عبارتند از: احساس خستگي، بيخوابي يا خواب بدون رفع خستگي، کمبود انرژي، انواع دردها و بالاخره لذت نبردن از زندگي. در اين شرايط است که فرد دچار افسردگي، اضطراب و عدم توانايي براي تطبيق با شرايط زندگي مي‌شود..

عوامل وراثتي

همه افراد توانايي ايجاد و به کارگرفتن پيام‌آوران شادي در مغز را به ارث مي‌برند. تا وقتي که شخص بتواند متناسب با استرسهاي زندگيش به قدر کافي پيام‌آوران شادي را به وجود آورد، در اين صورت استرس براي او هيجان‌انگيز، شادي‌بخش و سرگرم کننده مي‌شود و در واقع، بدون آن احساس کسالت و ملال مي‌کند.

ولي از سوي ديگر، چنانچه ميزان استرس در زندگي فرد آنقدر زياد باشد که پيام‌آوران شادي را تحت تاثير خود قرار دهد، رويدادهاي بد به سراغ شخص مي‌آيد: اختلال در خواب، انواع دردها، لذت نبردن از زندگي و حتي ترس و وحشت.



قسمت چهارم

سه پيام‌آور شادي


،سروتونین ونورآدرنالين ، دوپامين

در زير به طور خلاصه به عملکرد اين سه ماده شيميايي مغز اشاره مي‌کنيم

سروتونين:

خواب راحت

براي آن که شما بتوانيد خواب راحتي بکنيد، سروتونين بايد عملکرد مناسبي داشته باشد. در واقع، سروتونين مسئول اطمينان يافتن از اين مسأله است که فيزيولوژي بدن شما براي خواب تنظيم شده باشد. اگر سروتونين کارش را به خوبي انجام ندهد، شما هر چقدر هم که تلاش کنيد نخواهيد توانست خواب آسوده و راحتي بکنيد.

تنظيم ساعت بدن

درون مغز همه ما «ساعت» دقيقي قرار دارد. اين ساعت مانند رهبر ارکستر عمل مي‌کند. همان‌گونه که رهبر ارکستر باعث مي‌شود تا تمام سازها با ريتم يکنواختي بنوازند، ساعت بدن نيز تمام کارهاي مختلف بدن شما را هماهنگ کرده و آنها را با ريتم يکساني به حرکت در مي‌آورد. ساعت بدن در اعماق مرکز مغز قرار دارد. درون غدّه صنوبري، منزلگاه پيام‌‌آور سروتونين است که محرّک اصلي ساعت بدن مي‌باشد. هر روز، سروتونين از نظر شيميايي به ترکيب ديگري به نام ملاتونین تبديل مي‌شود و سپس ملاتونين دوباره به سرتونين تبديل مي‌گردد. اين چرخه، دقيقاً 25 ساعت طول مي‌کشد و اين ساعت بدن شما را تشکيل مي‌دهد. بيست و پنج ساعت؟ بله. اگر شرايط محيطي تغيير نکند اين چرخه 25 ساعت به طول مي‌انجامد. امّا اگر شخص در يک محيط طبيعي با تغييرات روشنايي روز و تاريکي شب قرار داشته باشد، غدّه صنوبري به طور خودکار، خود را با 24 ساعت شبانه‌روز تنظيم مي‌کند. يعني غدّه صنوبري به طور خودکار چرخه‌اش را با طول يک شبانه‌روز در کره زمين تطبيق مي‌دهد. کلّ فرايند تنظيم ساعت بدن با ساعت کره زمين در حدود سه هفته طول مي‌کشد.

چرخه 24 ساعته بدن از اهميت زيادي برخوردار است و خواب و بيداري شما را تنظيم مي‌کند. هر شامگاه، ساعت بدن، فيزيولوژي شما را براي خواب تنظيم مي‌کند و پس از مدتي، ساعت بدن، فيزيولوژي شما را براي بيدار شدن تنظيم مي‌نمايد. آنگاه شما از خواب بيدار شده و احساس تازگي و سرحالي مي‌کنيد. همان گونه که پيش از اين گفتيم، ساعت بدن، هماهنگ کننده ارکستر فيزيولوژيک شماست.

نورآدرنالين: انرژي بخش

به احتمال زياد، همه شما نام «آدرنالين» را شنيده‌ايد. هنگامي که مي‌ترسيد، آدرنالين از غدد آدرنال به جريان خون شما سرازير مي‌شود. ضربان قلب شما تندتر مي‌شود، جريان خون از پوست و روده‌ها به سمت عضلات منحرف مي‌گردد و عرق بر روي پيشاني و کف دستتان ظاهر مي‌شود.

افرادي که فاقد نورآدرنالين کافي باشند، رفته رفته خموده و کسل مي‌شوند و انگار انرژي براي انجام هيچ کاري ندارند. فعاليت مغز با نورآدرنالين کم، همانند حرکت ماشين با باتري خراب است. دير يا زود، ماشين روشن نخواهد شد.

دوپامين: شادي و درد شما

همان گونه که احتمالاً مي‌دانيد، مرفين و هروئين، قويترين مواد شناخته شده براي رهايي از درد و ايجاد سرخوشي هستند. مدتها اعتقاد بر اين بود که آنها رفتاري مشابه به يک مادّه شيميايي ناشناخته ولي طبيعي بدن دارند. اما پيشرفتهاي تکنولوژيکي اخير به کشف مولکولهاي طبيعي «شبه مرفين» انجاميده است که در مغز همه ما توليد مي‌شود
به نظر مي‌رسد که با کشف اندورفين، سازوکار طبيعي بدن براي تنظيم درد مشخص شده باشد. به احتمال زياد، ميزان مشخصي از اندورفين همواره در بدن ترشح مي‌شود. اين ميزان ترشح، تحت شرايط خاصي افزايش مي‌يابد و باعث مي‌شود که فرد حساسيت کمتري نسبت به درد داشته باشد. و بر عکس، تحت شرايطي کاهش مي‌يابد و شخص را بيشتر از معمول نسبت به درد حساس مي‌سازد.

سطح مختلف اندورفين در افراد بيانگر اين واقعيت است که چرا آنها در برابر محرکهاي مشابه درد، عکس‌العملهاي متفاوتي نشان مي‌دهند. در تجربيات پزشکي بسيار ديده شده است که يکنفر با يک آسيب‌ديدگي خاص، ناراحتي اندکي داشته در حالي که فرد ديگري با همان آسيب‌ديدگي، بسيار بيقراري و ابراز ناراحتي مي‌کرده است.

حال به سومين پيام‌آور شادي، يعني دوپامين برگرديم. به نظر مي‌رسد که تمرکز دوپامين بر آن ناحيه‌اي از مغز است که درست همجوار محلي است که سازوکار آزادسازي اندورفين قرار دارد. هنگامي که عملکرد دوپامين دچار اختلال گردد، عملکرد اندورفين هم مختل مي‌شود. بنابراين، هنگامي که استرس زياد باعث اختلال در عملکرد دوپامين شود، مقاومت طبيعي بدن در برابر درد نيز از دست خواهد رفت.

دوپامين همچنين «مرکز خوشي» در بدن شما را اداره مي‌کند. اين ناحيه‌اي از مغز شماست که به شما اجازه مي‌دهد تا از زندگي لذت ببريد. هنگامي که استرس، کار دوپامين را مختل کند، مرکز شادي غيرفعال مي‌گردد و فعاليتهاي شادي بخش ديگر خاصيت‌شان را از دست مي‌دهند. با سوء عمل جدّي دوپامين / اندورفين، زندگي دردناک و خالي از هرگونه شادي خواهد شد.

پيامدهاي استرس بيش از حد

هنگامي که سطح استرس به اندازه‌اي برسد که پيام‌آوران شادي را دچار اختلال سازد، چه اتفاقي مي‌افتد؟ و چه احساسي در شما به وجود مي‌آيد؟

نخست آن که ساعت بدن شما از کار مي‌افتد. در نتيجه، خوابيدنتان با اشکال روبرو مي‌شود و در طول شب چندبار از خواب بيدار مي‌شويد و صبح که از خواب برمي‌خيزيد به هيچ وجه احساس نمي‌کنيد که خستگي از تن‌تان در رفته است.

ديگر آن که در خود احساس کمبود انرژي مي‌کنيد. کمبود تمايل به بيرون رفتن و انجام دادن کاري و کمبود علاقه به دنياي خارج.

سوم آن که احساس درد و ناراحتي مي‌کنيد. شايعترين دردها در اين حالت عبارتند از درد قفسه سينه، شانه‌ها، پشت و گردن. به همراه افزايش حساسيت نسبت به درد، حس لذت بردن از زندگي نيز کاهش خواهد يافت. چيزهايي که پيش از اين، سرگرم کننده و شادي‌بخش بودند ديگر اين چنين نخواهند بود.

هنگامي که همه اين عوارض با هم به سراغ شما آيد، ديگر زندگي به نظر شما لذت بخش نخواهد بود. در اين حالت است که ممکن است خيلي زود و بابت هرچيز گريه کنيد و احساس «افسردگي» نمائيد.

پس از اين تغييرات عجيب در سيستم بدن شما، احساس اضطراب نيز کاملاً عادي است. چرا خوابم نمي‌برد؟ چرا هميشه درد دارم؟ آيا مشکل قلبي دارم؟ چه بلايي دارد سرم مي‌آيد؟ در خلال اين دوران است که حس مي‌کنيد نفستان خوب بالا نمي‌آيد و دچار درد در ماهيچه‌ها و عضلات قفسه سينه مي‌شويد. حتي ممکن است دچار سرگيجه، درد معده و اسهال هم بشويد. استرس باعث مي‌شود که بدن شما به نحو عجيب و پيچيده‌اي رفتار کند.. تحت اين شرايط، اضطراب اصلاً غيرعادي نيست


قسمت پنجم

نيروبخش‌ها




هنگامي که احساس ناراحتي مي‌کنيد، به طور طبيعي سعي مي‌کنيد کاري کنيد که حالتان بهتر شود. معمولاً پيرامون ما انسانها چيزهايي وجود دارد که با خوردن، آشاميدن، بو کردن و يا تزريق کردن آنها حالمان موقتاً بهتر مي‌شود. تمام اين چيزها که ما آنها را «نيروبخش» مي‌ناميم به طور شيميايي سطح يکي يا چند تا از پيام‌آوران شادي را بالا مي‌برند و کمک مي‌کنند تا به طور موقت تعادل به مغز شما باز گردد.

هشدار: استفاده از نيروبخش‌ها براي مقابله با استرس بيش از حد، کار نادرستي است!! آنها دوام چنداني ندارند و مشکل آفرين هستند.

حال ببينيم اين نيروبخش‌ها چه هستند:

قند

ما به طور خلاصه گلولز، لاکتوز، فروکتوز و ساکاروز را قند مي‌ناميم. همه آنها ملکولهاي ريزي هستند که به سادگي جذب بدن مي‌شوند و قند خون را بالا مي‌برند.افزايش ناگهاني قندخون، به بالا رفتن فوري سطح پيام‌آوران شادي منجر مي‌شود. قند يا شکر، متداولترين نيروبخش است

کافئين

کافئين، داروي محرّک مغز است که از سيستم گردش خون شما جدا شده وارد مغز مي‌گردد و سطح پيام‌آوران شادي را بالا مي‌برد. ما همگي از خاصيت انرژي بخش کافئين آگاهيم و به همين دليل کافئين دومين نيروبخش از نظر گستردگي استفاده. تذکر اين نکته مهم است که کافئين نه تنها در قهوه بلکه در شکلات، آب معدني گازدار و انواع چاي يافت مي‌شود.

الکل

نوشيدن الکل، تقويت کننده قوي پيام‌آوران شادي در مغز است. به عملکرد ساعت بدن کمک مي‌کند و در نتيجه فرايند خواب رفتن را تسهيل مي‌کند. به مردم کمک مي‌کند که احساس انرژي داشتن بيشتري بکنند، حس درد را کاهش و سرخوشي را افزايش مي‌دهد. الکل از نظر گستردگي استفاده سومين نيرو‌بخش‌ است.

جالب است بدانيد که انواع مختلف حلال‌ها هم مي‌توانند اثر مشابهي با الکل داشته باشند. بخار اين حلال‌ها وقتي که استنشاق شود وارد خون مي‌گردد و مستقيماً بر روي مغز اثر مي‌گذارد. سطح پيام‌آوران شادي را بالا مي‌برد و درست مثل ساير نيرو‌بخش‌ها عمل مي‌کند. بسياري از حلال‌ها مثل: چسب، مايع پاک‌کننده، رنگهاي روغني و ... چنين اثري دارند. اين مطلب را از آن جهت گفتيم که بسياري از افرادي که در محل کارشان با اين حلال‌ها سروکار دارند نمي‌دانند که آنها مستقيماً بر روي مغزشان اثر مي‌گذارند.

توتون، کوکائين و هروئين

اين مواد شيميايي مستقيماً سطح پيام‌آوران شادي را بالا مي‌برند. آنها به طور گسترده‌اي استفاده مي‌شوند و فوق‌العاده خطرناک و آسيب‌رسان هستند.
طب سوزنی با تنظیم واسطه های شیمیایی درکاهش استرس ،افسردگی و اضطراب موثر است.

 

نوشته دکتر استيون برنز

 

(Steven L. Burns, M.D.)

 

ترجمه ابراهيم نقيب‌زاده مشايخ

 

پرینت

اعتیاد به مواد مخدر ، مواد محرک ، سیگار و الکل

Posted in بیماری های قابل درمان

http://www.niksalehi.com/news/archives/036476.php     

پیشرفتهای علمی در تحقیقات مربوط به طب سوزنی کاربرد این این روش درمانی را در دو دهه گذشته به میزان زیادی افزایش داده است. این طب در درمان اعتیاد نیز کاربرد وسیعی پیدا نموده است و پژوهشگران معتقدند که آزاد شدن واسطه های شیمیایی همچون آندروفین ،انکفالین ،سروتونین و......واسطه گر این اثرمی باشند.

درمان اعتیاد شامل سه مرحله است

الف- سم زدایی  ب- بازتوانی ج- پیشگیری از عود

سم زدایی فاز اول درمان است و در این مرحله علائم بازیس گیری شامل درد – بی قراری – بی خوابی و علائم گوارشی ظاهر می شود ، هدف از درمان در این مرحله شامل از بین بردن علائم اولیه ناشی از ترک و برگشت فرد به حالت نسبتا طبیعی و وضعیت نرمال فیزیولوژیک است. این مرحله حدود 10-5 روز طول می کشد.

باز توانی : مرحله دوم درمان بوده که بعد از دوره سم زدایی شروع می شود و شامل کم کردن عوارض منفی سوء مصرف مواد مخدر و تغییر رفتار های اعتیادی است که حدود سه ماه طول می کشد .

مرحله پیشگیری از عود: که همراه مرحله دوم شروع می شود و هدف از آن مقابله با وسوسه مصرف مواد مخدر و پیشگیری از عود بیماریست.

شاید بتوان گفت مشکلترین قسمت درمان مرحله سوم درمان است.

کاربرد طب سوزنی در درمان اعتیاد شامل تخفیف علائم جسمی و روحی درمرحله اول، کمک به بازتوانی و کاهش علائم وسوسه در دوره سوم درمان است.

اولین بار در سال   1973      wen جراح مشهور هنگ کنگی کشف کرد که طب سوزنی علائم بازیس گیری اعتیاد به مواد مخدر را تسکین می دهد. او در اولین مقاله اش گزارش نمود که درمانهای روزانه با طب سوزنی بر روی گوشی به مدت 8 روز به بیمار کمک می کند که مواد مخدر را کنار بگذارد. (1,2)

اما در مقاله بعدی چنین گزارش نمود که روش درمانی موثرتر و سریعتر عبارتست از بکارگیری نالوکسان همراه با طب سوزنی الکتریکی که موجب تحریک الکتریکی سوزنها میشود  که به مدت 30 دقیقه در روز و برای 3 روز متوالی استفاده می شود  (3)  

  wen ادعائی برای درمان قطعی نداشت زیرا بیمار هنوز به بازتوانی روانی نیاز داشت.

بکارگیری عملی طب سوزنی در درمان اعتیاد در نیویورک در بیمارستان lincolen در دهه 1970 بکار رفت .

پروتکل درمانی در بیمارستان lincolen  عبارت بود از استفاده از 5 نقطه طب سوزنی در هر گوش .

بسیاری از متخصصین طب سوزنی بغیر از گوش از نقاط بدن نیز استفاده می کردند و این سوزنها با توجه به نوع ماده مصرفی و علائم ناشی از ترک در فرد ، در نقاط خاص زده می شد و ممکن بود از فردی به فردی متفاوت باشد. این تکنیکها به تخفیف علائم بازیس گیری و وسوسه ناشی از ترک کمک می کرد . درمان در هر جلسه 40-30 دقیقه طول می کشید ( (4

در سال 4198 new meyer  و همکاران تاثیر طب سوزنی و دارو درمانی را مورد مقایسه قرار دادند.

در گروهی که طب سوزنی به عنوان درمان کمکی استفاده شده بود علائم بازیس گیری مثل درد – بی قراری – بی خوابی ، افسردگی و اضطراب کمتر بود ( (5

تحقیق دیگری که توسط  turnabout  در طول یکسال بر روی بیماران وابسته به مواد الکل در سانتامونیکا انجام شد نتایج زیر بدست آمد:

1-افرادی که با طب سوزنی درمان شده بودند میزان بهبودی دوبار بیشتر از افرادی بود که با طب سوزنی درمان نشده بودند.

2- بیش از 70% افرادی که با طب سوزنی درمان شدند دوره سم زدایی را تکمیل نمودند این روش ( طب سوزنی ) برای درمان بیماران الکلیسم تا پایان دوره سم زدایی 90% بود میزان بهبودی تا پایان دوره سم زدایی در بیماران که بغیر از طب سوزنی درمان شده بودند 50% بود.

در سال 1993    weshburn Am  و همکاران یک مطالعه کنترل شده روی 100 بیمار مبتلا به هروئین انجام دادند ((6  در این تحقیق از طب سوزنی گوش استفاده شد و بیماران به دو گروه تقسیم شدند. در گروه اول سوزنها به نقاط حقیقی و در گروه دوم سوزنها به نقاط غیر حقیقی ( غیر از نقاط اصلی طب سوزنی )زده شد.میزان بهبودی در گروه اول بیشتر از گروه دوم بود .

در سال 1996  Mi Gurevich و همکاران ، طب سوزنی گوش را برای بیماران مبتلا به اعتیاد که به بخش روانپزشکی مراجعه می کردند انجام دادند 770 بیمار تحت درمان قرار گرفتند نیمی از بیماران به عنوان گروه کنترل ونیمی به عنوان مورد قرار گرفتند.گروه مورد بطور معنا داری بهتر از گروه کنترل به درمان پاسخ دادند . چهار ماه بعد از سم زدایی 58% از گروه مورد در مقایسه با 26% گروه شاهد پیگیری درمان خود بودند.(7)

از میان تمام مطالعات انجام شده ، مطالعه ای که توسط Bullok  انجام شد قابل توجه است. او در این تحقیق با استفاده ار طب سوزنی گوش الکلیهای مزمن را درمان نمود . به 25 نفر از 50 بیمار 3 سوزن در نقاط حقیقی گوش و 25 نفر دیگر سه سوزن در نقاط غیر حقیقی زده شد. علی رغم پیشنهاد به مصرف مشروبات الکلی بعد از دریافت طب سوزنی حقیقی 42% الکلیها به مدت 3 ماه عاری از الکل باقی ماندند و 28% دیگر نیز مقادیر کمتری الکل مصرف نمودند.

ازاین رو طب سوزنی نیاز و میل مذکور را کاهش داده و صرفا سرکوب کننده علائم قطع مصرف نبود. طب سوزنی ساختگی اثری نداشت .(8)

Bulock و همکارانش در 80 بیمار این تحقیق را تکرار نمودند و به نتایج نسبتا مشابهی بدست آوردند.

تحقیقی که توشط اینجانب در سال 2008 با همکاری سازمان بهداشت جهانی انجام شد میزان بهبودی با طب سوزنی دوبرابر درمان دارویی را به اثبات می رساند.

با توجه به رشد روز افزون اعتیاد خصوصا مواد محرک درمان با طب سوزنی در موارد زیر کاربرددارد.

1- بیماران وابسته به مواد محرک

2- بیماران وابسته به مواد مخدر

3- یماران وابسته به سیگار

4- بیماران وابسته به متادون

5- بیماران وابسته به الکل

Refrences:

1. Wen HL, Cheung SYC (1973) Treatment of drug addiction by acupuncture and electrical stimulation. Asian J Med 9:138-141

 

2. Wen HL, Ho WK, Wong HK et al (1978) Reduction of adrenocortico-tropic hormone (ACTH) and cortisol in drug addicts treated by acu-puncture and electrical stimulation (AES). Comp Med East West 6:61-66

3.Wen HL, Ho WK, Ling N, Ma L, Chao GH (1979) Influence of elec-tro-acupuncture on naloxone-induced morphine withdrawal. II. Ele-vation of immunoassayabie beta-endorphin activity in the brain but not the blood. Am J Chin Med 7:237-240

4.Severson L. Merkoff RA, Chun HH (1977) Heroin detoxification with acupuncture and electrical stimulation. Int J Addict 12:911-922

5. Newmeyer JA, Johnson G, Klot S. Acupuncture as a detoxification modality. Jounal of Psychoactive Drugs 1984; 16:241-261.

6.Washburn AM, Fullilove RE, Fullilve MT, Keenan PA, McGee B, Morris KA, Sorenson JL, Clark WW. Acupuncture heroin detoxification: A single-blind clinical trial. Journal of Substance Abuse Treatment 1993; 10(4):345-351.

7.Gurevich MI, Duckworth D, Imhof JE, Katz JL. Is auricular acupuncture beneficial in the inpatient treatment of substance abusing patients ? A pilot study. Journal of Substance Abuse Treatment 1996 13(2): 165-171.

8. Bullock M, et al (1987) Acupuncture treatment of alcoholics. Alcoholism Clinical and Exp Res 11:292-295

9. Buiiack ML et al (1989) Controlled trial fo acupuncture for severe recidivist alcoholism. Lancet 1:1435-1439

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                      

پرینت

اختلالات قاعدگی

Posted in بیماری های قابل درمان

 

چرخه قاعدگی طبیعی

یک زن بطور طبیعی هر 22 تا 35 روز یکبار قاعده میشود. (بطور متوسط 28 روز یکبار)

قاعدگی در سن 60-45 سالگی متوقف میگردد که یائسگی نامیده میشود.

چرخه قاعدگی در دختران تازه به بلوغ رسیده نامنظم میباشد که به مرور زمان منظم میگردد. سیکل قاعدگی در دختران نوجوان از 21 روز تا 45 روز متغییر میباشد.

چرخه قاعدگی در آستانه یائسگی نیز نامنظم میگردد.

قاعدگی طبیعی 7-3 روز بطول می انجامد.

بطور طبیعی در هر قاعدگی 35 تا  80 میلی لیتر خون از بدن دفع میگردد.

در هر قاعدگی بطور متوسط 16 میلی گرم آهن از بدن دفع میگرد.

سیکل قاعدگی توسط هیپوتالاموس و غده هیپوفیز کنترل میگردد. 

برای آنکه یک زن از سیکل قاعدگی طبیعی و منظمی برخوردار باشد بایستی عملکرد هیپوتالاموس، غده هیپوفیز، تخمدانها و رحم کاملا طبیعی باشد.

همچنین آناتومی دستگاه تناسلی زن بایستی نرمال باشد تا خون بتواند بسهولت از بدن دفع گردد. 

 فقدان عادت ماهانه (آمنوره)

آمنوره اولیه: یکی ازاختلالات قاعدگی آمنوره اولیه است و هنگامی ست که دختر نوجوان نخستین عادت ماهانه خود را تجربه نمیکند. (فقدان کامل قاعدگی  در زمان بلوغ))

در صورتی که دختری در سن 16 سالگی قاعده نشده باشد و یا تا سن 14 سالگی صفات ثانویه جنسی در وی پدید نیامده باشد، میبایست به پزشک مراجعه کند. علل آمنوره اولیه بلوغ دیررس میباشد که در دختران ورزشکار و یا خیلی لاغر شایع میباشد. نابهنجاریهای مادرزادی نظیر غیر طبیعی بودن ساختمان اعضای تناسلی و اختلالات غدد درونریز، اختلالات  تغذیه ای و بیماریهای عمومی بدن نیز در بروز آمنوره اولیه دخیل میباشند. 

آمنوره ثانویه:

یکی از اختلالات قاعدگی آمنوره ثانویه است و هنگامی ست که زن قبلا قاعدگی را تجربه کرده است اما ناگهان قاعدگی  وی قطع می گردد. 

علل آمنوره ثانویه عبارت است از:

حاملگی

شیر دهی

یائسگی

جراحی و برداشتن رحم(هیسترکتومی) و تخمدانها

مصرف قرصهای ضد بارداری

تومورهای غده هیپوفیز

اختلالات تغذیه ای نظیر پرخوری عصبی وبی اشتهایی عصبی 

مصرف برخی داروها مانند کورتیکواستروئیدها و داروهای ضد افسردگی

اختلالات و نارساییهای تخمدانی. کیست و تومورهای تخمدانی

کم کاری و پر کاری تیروئید نیز از علل این نوع از اختلال قاعدگی است

استرس ها و تنشهای جسمی و عاطفی

کاهش سریع وزن و یا چربی ناکافی در بدن

چاقی و افزایش وزن ناگهانی. میزان زیاد چربی در بدن فرآیند تخمک گذاری را مختل میکند

ورزش و فعالیتهای بدنی شدید، سنگین و مستمر

بیماریهای مزمن نظیر ورم مخاط روده بزرگ ،نارسایی کلیوی، دیابت کنترل نشده، سل، کم خونی و امراض کبدی نیز از علل دیگر این نوع از اختلالات قاعدگی است

شیمی درمانی

بیماریهای مزمن روانی نظیر افسردگی

افزایش هورمونهای پرولاکتین و تستوسترون

مصرف مواد مخدر و روانگردان

باریک بودن گردن رحم

خونریزی شدید طی قاعدگی (منوراژی)

منوراژ یکی دیگر از اختلالات قاعدگی است که به خونریزی شدید و طولانی مدت قاعدگی اطلاق میگردد.

علل منوراژی:

پر کاری و یا کم کاری تیروئید

فیبروئید رحمی (تومور خوش خیم رحم)

پولیپ رحمی (توده ای خوش خیم بروی دیواره رحم)

کیست رحمی (کیسه های پر از مایع خوش خیم)

اختلال در عملکرد طبیعی تخمدانها

عوارض جانبی استفاده از دستگاه داخل رحمی.(IUD)

حاملگی خارج رحمی (اکتوپیک) و یا سقط جنین

سرطان گردن رحم و یا تخمدانها

مصرف برخی داروها نظیر داروهای ضد انعقاد خون و ضد التهاب

عفونت و التهاب لگن، رحم و یا مهبل، اندومتریوز (بافت پوشاننده رحم در محلی خارج از رحم رشد می یابد)، نارسایی های کلیوی و کبدی و شیمی درمانی

فعالیت بدنی سنگین و طولانی مدت نیز از دیگر علل این نوع از اختلالات قاعدگی است

از آنجایی که منوراژی منجر به کم خونی میگردد مراجعه به پزشک ضروری است

طب سوزنی در صورت عدم اختلال آناتومیک در بدن در بسیاردی از موارد با متعادل نمودن بدن کمک کننده است

درد های قاعدگی یا دردهای پریود:

که به آن اصطلاحا (دیسمنوره) گفته می شود دردهایی هستند شدید، ضربان دار، تیز و سوزشی که اغلب در قسمت پایین شکم و نیز در ناحیه ران ها احساس میشوند . از نظر طب غربی علت این دردهای قاعدگی اغلب نا مشخص می باشند و برای تسکین آنها نیز از داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی که دارای عوارض جانبی زیادی نیز می باشند استفاده می گردد. در حقیقت صدها سال است که از طب سوزنی برای درمان دردهای قاعدگی در چین استفاده می شود. از نظر طب سوزنی کبد نقش مهمی در بروز این دردهای قاعدگی ایفاء می کند . مریدین کبد درطب سوزنی ازانگشت شست پا شروع شده وبه کبد می رسد.متخصصین طب سوزنی با استفاده از نقاطی از مریدین کبد می توانند دردهای قاعدگی را در خانم ها درمان نمایند.

 

پرینت

اختلالات جنسی

Posted in بیماری های قابل درمان

 

طبق تعريف سازمان بهداشت جهاني بهداشت جنسي عبارت است از يكپارچگي و هماهنگي بین ذهن ، احساس و جسم كه جنبه هاي اجتماعي و عقلاني را در مسير ارتقاء شخصيت فرد هدايت كرده و رابطه سالم را ميان زوجین ايجاد مي كند.

انسان از زمان تولد غرايزش نیز با او همراست . همانطور كه درماغرایزی چون تشنگی و گرسنگي وجود دارد, غریزه جنسي هم جزو غرایز خدادادی است كه از طرق صحيح بايد به نياز ها پاسخ داده شود .

در برخي خانواده ها بنابر دلايلي این پاسخ صحیح وجود نداشته وبدین دلیل بنيان و اساس خانواده دچار تزلزل مي شود و بيمارهاي متعددي را در پی خواهد داشت كه با يك مشاوره كوچك و يا درمانهاي اندك مي توان مشكلات چندين ساله را برطرف ساخت. ناآگاهي در باب مسائل جنسي و روابط زناشوئي سالم منجر به فجايع انساني و اجتماعي چون همه گير شدن ايدز ، بيماريهاي آميزشي ،سرطان گردن رحم ، سوء استفاده هاي جنسي ، تجاوز و آزار و اعمال زور جنسي ،طلاق و به طور خلاصه معضلات فراوان خانوادگی و اجتماعی را به دنبال خواهد داشت .

هر عاملي را كه باعث اختلال در يك روابط سالم زناشويي شود، تحت عنوان "Sexual Dysfunction " يا اختلالات جنسي تعريف مي كنيم. البته انواع اختلالات جنسي در مردان وزنان متفاوت و تعاريف جداگانه دارند.

 انواع اختلالات جنسی:

اختلالات میل جنسی Sexual Desire Disorders

اختلال انزجار (بیزاری) جنسی Sexual Aversion Disorder

اختلالات برانگیختگی (تحریک) جنسی Sexual Arousal Disorders

اختلال نعوظ در مردان Male Erectile Disorder

اختلالات ارگاسم Orgasmic Disorders

انزال پیش از موقع Premature Ejaculation

اختلالات درد جنسی Sexual Pain Disorders

اختلالات جنسی مربوط به وضعیت کلی پزشکی

Sexual Dysfunction Due to General Medical Condition

اختلالات جنسی مربوط با مصرف موادSubstance –Induced Sexual Dysfunction

اختلالات جنسی طبقه بندی نشده Sexual Dysfunction Not Otherwise Specified

اگر بپذیریم که: - ازدواج پيمان مطلوب انساني است كه به زندگي معنا مي بخشد. - دلايل ازدواج , امنيت عاطفي,امنيت اقتصادي, محافظت, احساس آرامش وگريزاز تنهايي ,عشق وتمايلات جنسي است.

ازدواج موفق وشروع روابط زناشويي مي تواند بسياري ازنيازهاي جسمي ورواني را برآوردهساخته وموجب زندگي با نشاط تر وسالمتر انسان  شود.نياز جنسي جزو نيازهاي حياتي اوليه است. - رابطه جنسي ممكن است از مهم ترين علل خوشبختي يا عدم خوشبختي در زندگي زناشويي باشد.

- اگر اين رابطه قانع كننده نباشد منجر به احساس محروميت ,ناكامي واز هم پاشيدگي خانواده مي شود.

- فعاليت جنسي ورضايت حاصل از آن يكي از اساسي ترين ابعاد زندگي انسان است.در صورت عدم رضايت جنسي فشارهاي جسمي ورواني آن در سلامت فرداختلال ايجاد کرده وتوانمندي ها وخلاقيتهاي او كاهش ميابد.

- بروز حملات قلبي در مردانيكه رضايت جنسي را در زندگي زناشويي دارند كاهش محسوس داشته است.

-رضايت جنسي بطور معنا دار در سازگاري زناشويي موثر است.

- نارضايتي ازعملكرد جنسي با طلاق و مشكلات اجتماعي وجرائم وتجاوزات جنسي وبيماريهاي رواني ارتباط نزديك دارد.

-آمار طلاق در كشور نگران كننده است ودرصد بالایی از آن ناشی از مشکلات جنسی است.

- رضايت يا عدم رضايت به هم سويي و انطباق زن وشوهر بستگي دارد ، مشكل در روابط جنسي مي تواند نشانه مشكلات ديگري در پيوند زناشويي باشد .

- 30 تا 50 درصد زوج ها از اختلالات جنسي رنج ميبرند.

- 10 تا 52 درصد مردان دچار اختلالات جنسي هستند. -

35 تا 40 درصد مردان زير40 سال انزال زودرس دارند.

- شايعترين اختلال جنسي در مردان انزال زودرس وپس از آن اختلال نعوذ واختلال ميل جنسي است.

- فقدان ارگاسم از اختلالات جنسي شايع زنان است.

- براي مشكلات جنسي شايع درمان وجود دارد.

- نكته مهم انجام بررسي همه جانبه شامل علل اوليه ومشكلات ثانويه وتوجه به مسائل روان شناختي ,زناشويي وجسمي است.

- لازمه داشتن توانايي درروابط جنسي خوب در هر سني داشتن مهارت هايي است كه قابل آموزش وياد گيري بوده وخيلي هم دور ازدسترس نيست.

پس باید باور داشته باشیم : که اختلال جنسی تابو نیست و قطعا در بسیاری از موارد راه حل و درمان مطلوبی وجود دارد .طب سوزنی به عنوان طب کل نگر در بسیاری از موارد به تنهایی یا به کمک درمانهای گیاهی و یا روانشناختی در درمان موارد فوق موثر می باشد. 

مقالات دیگر...